متن، معنا، وجود و فقدان

عمران راتب   چرا به متن روی می‌آوریم؟ در نگاه معمول و متعارف، این پرسش، پرسشی معنادار نمی‌نماید و بر همین اساس، پاسخی هم اگر به آن بدهیم، بیشتر از سر بی‌اعتنایی است و دارای محتوای ارزشی بیشتر از پرسش نیست. دم‌دست‌ترین پاسخ، احتمالن این است: «خُب، دلیل خاصی ندارد. دلم خواست.» اما کس دیگری که گویا به اهمیت پرسش پی برده و می‌خواهد پاسخی درخور به آن بدهد، یک چنین چیزی خواهد گفت: «چون می‌خواهیم چیزی را روایت کنیم.» و یا: «با متن به تسکین و...

Read More
برگشتِ دوباره ” فدریکو گارسیا لورکا ” به سالن تئاتر
Dec30

برگشتِ دوباره ” فدریکو گارسیا لورکا ” به سالن تئاتر

“زندگی رؤیاست” هشتاد سال بعد از کشته شدن ” فدریکو گارسیا لورکا ” به دست طرفداران ژنرال “فرانسیسکو فرانکو” در زاده گاه او “گرانادا – اسپانیا”، یکی از نمایش‌نامه‌های نیمه‌تمام او بنام “نمایش‌نامه ی بدون تیتر” توسط شاعر و نمایش نامه نویس دیگری اسپانیای “آلبرتو کانجور” تکمیل شده ست، این نمایش‌نامه قرار ست تا پایان سال (2017) به شکل متن کامل یک نمایش در سه قسمت چاپ شود...

Read More

هرمنوتیک چیست؟

عمران راتب   بخش سوم- شن‌وارگی تجربه‌ی هرمنوتیکی در این‌که دو بخش قبلی این جستار ما را در فهم مسأله‌ی هرمنوتیک چقدر یاری می‌دهد، من اطمینان زیادی ندارم. زیرا فارغ از کلیت و سویه‌یی که این جستار در هر حالت به‌سوی آن میل می‌کند، محتوای بخش‌ها تا حد زیادی مستقل از هم‌اند یا دست‌کم خطی واحدِ ممتد آن‌ها را به‌هم وصل نمی‌کند. نوعی از فاصله‌اندازی‌های شبه‌مالیخولیایی در پس‌زمینه‌ی متن وجود دارد که نمی‌گذارد گفتار از آغاز تا پایان به‌لحاظ...

Read More

چرا از فیس‌بوک نفرت دارم

دوستی از ساحل غربی از من گله دارد که عکس‌های خانه‌ی نوام را در فیس‌بوک نگذاشته‌ام، آخر چگونه خانه‌ی نوام را ببیند به نرمی یادآور می‌شوم که می‌تواند به دیدنش بیاید. آزرده شده تا شش ماه دیگر ما من حرف نزد تنها یک دعوای واقعی با دوست بیست ساله‌ام داشته‌ام، آن‌گاهی که فقط چند حرف به دفاع حقوق زن در سقط جنین در فیس‌بوک گذاشته بودم. پس از آن دیگر هرگز هیچ حرف سیاسی در فیس‌بوک نگذاشتم. – نامزد پسر مامایم پیوندشان را شکست و او یک سری...

Read More

هرمنوتیک چیست؟

عمران راتب   بخش دوم- در گریز از محل نزاع عنوان بخش نخست «تبیین منطق فهم و ترسیم محل نزاع» بود. اینک اما تلاش بر این است که این محل نزاع را، دوباره ترک بگوییم. مایلم روشن بسازم که منظور از «محل نزاع» در این پاره، طرح یک مفهوم استعاری است: چرا باید نیازی به هرمنوتیک داشته باشیم؟ تبارشناسی واژه‌ی «هرمنوتیک»، ما را با هرمس وصل می‌سازد: پیام‌رسان خدایانی که جایگاه‌شان در المپ بودند. اما این هرمس، صرفن یک پیام‌رسان نیست. یعنی قبل از این‌که...

Read More
برندگان جایزه‌ی من‌بوکر سال 2016
Dec11

برندگان جایزه‌ی من‌بوکر سال 2016

از میان برندگان جایزه‌ی من‌بوکر سال 2016 به چندوچون ماجراهای دو اثر می‌پردازیم؛ یکی ناول گیاه‌خوار نوشته‌ی «هان کانگ» نویسنده‌ی کره‌ی جنوبی که جایزه‌ی بین‌المللی من‌بوکر را در اوایل امسال (2016) گرفت و دیگری کتاب نیمه پیکارسک و گروتسک از نویسنده‌ی آمریکایی «پل بیتی» زیر عنوان «آدم‌فروش» که توانست جایزه‌ی من‌بوکر انگلستان را بگیرد. ناول گیاه‌خوار: این ناول در سه فصلِ جداگانه نوشته شده است که هر قسمت آن به‌شکل «ناوله» قیاس شده می‌تواند...

Read More

ناممکن اتفاق می‌افتد

عمران راتب (خوانشی از شعری از روح‌الامین امینی) روح‌الامین امینی در تک‌بیتی گفته است: «به یک بهانه فقط شعر می‌توان گفتن که اتفاق نمی‌افتد این بهانه دو بار…» به‌نظر می‌رسد اول باید تکلیف را با این مسأله را روشن کرد که، نقش شعر در اتفاق افتادن این بهانه چیست؟ منظورم این است که شعری را که از پی اتفاق افتادن بهانه‌یی می‌آید، تا چی حد می‌توان در مقام علت، موقعیتش را مقدم بر آن بهانه در نظر گرفت؟ آیا اساسن چنین چیزی ممکن است؟ ظاهرن...

Read More

هنوز مادرم نبودی

دیروز عکسی یافتم از هفده‌سالگی تو، اسبی را گرفته‌ای و می‌خندی، هنوز مادرم نبودی کلاه تنگ اسب‌سواری موهایت را پوشانده بود، پاهایت هنوز دو ساق پسرانه بودند. اسب را از لگام محکم گرفته بودی، دستت، مشتی بود زیر الاشه ی بزرگ آن. درختان شکوفا، بی‌حرکت در پی‌رنگ و آسمان با ابرهای پراکنده، ولی آنچه مرا گرفت، صورت تو بود، که از من بود. و فکر کردم، تنها برای لحظه‌ای، که تو منی. اما زود کرتی تن زن چشمم را گرفت، از کمر باریک، شلوار اسب‌سواری، با...

Read More

هرمنوتیک چیست؟

بخش نخست – تبیین منطق فهم و ترسیم محل نزاع عمران راتب من در این جستار که امیدوارم بتوانم طی سه یا چهار بخش آن را ارائه کنم، کوششم بر آن است که با عبور از گزارش‌های متعارف سیر تاریخی هرمنوتیک و تذکره‌نامه ساختن که به‌صورت جسته-گریخته هرازگاهی در این و آن مجله و وبسایت در داخل کشور مطرح می‌شود، پیش‌فرض‌هایی را در جهت فهمی روشن‌تر و کاراتر از هرمنوتیک صورت‌بندی کنم. من بر مشکلات و نقایص و لغزش‌های این کار آگاهم، اما به این باورم که...

Read More